tarih – Sayfa 2

Gizli Sayılar

21 Eylül 20214 Ocak 2022 Ahsen Nihal AKSOY

Sovyetler Birliği’nin uzaya gönderdiği ilk uydusu ile daha da kızışan Soğuk Savaş döneminde NASA, uzaya ilk insanı gönderme yarışı için kapılarını kadınlara ve siyahilere aralamak zorunda kalmış ve böylece Afrikan-Amerikan 3 zeki kadın; Katherine G. Johnson, Dorothy Vaughnan ve Mary Jackson, NASA’da matematisyen olarak görev alabilmiştir. Katherine, tüm yasal zorluklara rağmen yaptığı hesaplamalarla; Dorothy, işinin kadrosunu ve maaşını alamamasına rağmen tüm siyahi matematisyenlerin haklarını savunmada gösterdiği azimle; Mary, mühendis olabilme yolunda ten renginin değil ancak yasaların değişebileceğini hâkime söylemesiyle Amerika’daki cinsiyetçi ve ırkçı zihniyet yıkılmaya başlamıştır.

TARTIŞMA OTURUMLARIMIZ

Haftanın Konusu-Feminizm

14 Eylül 202118 Eylül 2021 Mergen DEVRİ

MERGEN Devri olarak her hafta gerçekleştirmeye çalıştığımız tartışma oturumlarımızdan bu haftaki oturumu feminizme ayırmaya, bilgi-fikir-önermelerimizi bir senteze tabi tutmaya karar verdik. Moderatörlüğünü MERGEN Topluluğu’ndan Zeynep Düzyol’un yaptığı “11 Eylül Cumartesi Feminizm” oturumumuzda -katılımcılarımızın eşliğinde- sırasıyla “Feminizmin tarihi”, “Tam eşitlik mümkün müdür?”, “Çocuk gelişimi ve geleneksel roller”, “Feminizm neden hâlâ sorun?”, “Kadın haklarının korunması için feminizm gerekli ya da zaruri midir?”, “İnsanın kıymetliliğinin ölçüsü onun fiziksel yetilere ne kadar sahip olduğuyla mı ilgilidir?” başlıkları hakkında konuştuk.

TARİH

Nazizm ve Denazifikasyon

29 Haziran 202115 Temmuz 2021 Süleyman Ümit EMANET

Nazizm, basitçe tanımlanacak olursa Almanya’da Adolf Hitler liderliğindeki Nasyonel Sosyalist Alman İşçi Partisi himayesinde totaliter bir program bağlamında vücut bulmuş ve uygulanmış bir rejimdir. Aynı zamanda içerdiği yoğun milliyetçilik ve dikta yönetimi açısından İtalyan Faşizm’i ile de büyük bir benzerlik taşır. Fakat pratikte Nazi programı daha yoğun bir içeriği barındırmıştır. Genel olarak incelendiğinde Nazi programı, ulusun ve milletin çıkarlarının karizmatik bir liderin şahsi istekleri doğrultusunda şekillendiği ve bununla birlikte, rasyonellikten uzak, teorik bir anlayış çerçevesinde gelişen, Aryan Irk’ını (Aryan Volk) yeryüzünde hakim kılmayı ve düşmanlarını etkisiz hale getirmeyi amaçlayan bir programdır.

ÇEVİRİ, Tarihi Makale

Weimar Cumhuriyeti (1919-1933)

3 Nisan 20215 Mayıs 2021 Süleyman Ümit EMANET

Weimar Cumhuriyeti Birinci Dünya Savaşı sonrası 1919-1933 yılları arasında Nazi Partisi’nin yükselişine kadar olan süre zarfında Almanya Devleti’nin yönetim şekli yani hükümetidir. Weimar ismi Kayzer II. Wilhelm’in tahttan uzaklaştırılmasının ardından parlemento tarafından yeni hükümetin kurulduğu kasabanın isminden gelmektedir. İyi başlayan fakat daha sonra kısa sürede Büyük Buhran ile çıkmaza giren Weimer Cumhuriyeti, maalesef Nazi Diktası’nın ve Adolf Hitler’in yükselişine zemin hazırlayan bir kaos dönemini yaşamıştır.

TARİH

Blitzkrieg

20 Mart 202129 Ağustos 2021 Süleyman Ümit EMANET

Blitzkrieg, askeri bir terim olarak, yüksek hız, manevra ve odaklı ateş gücüne dayanan bir harekat şeklidir. Türkçe'de yıldırım harbi anlamına gelir. Terim, İkinci Dünya Savaşı sırasında kısa süreli ve ekonomik Alman askeri harekatları ile popülerleşmiş ve askeri tarihçilerce tartışılmıştır.

ÇEVİRİ, Tarihi Makale

Barbarossa Harekâtı

6 Mart 20217 Mart 2021 Süleyman Ümit EMANET

İlk adı Fritz Operasyonu olan Barbarossa Operasyonu, İkinci Dünya Savaşı sırasında, 22 Haziran 1941'de Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği’ne karşı başlatılmış askeri bir harekattır. Operasyon Almanya’nın aleyhine sonuçlanmış ve İkinci Dünya Savaşı için de önemli bir dönüm noktası olarak değerlendirilmiştir.

ÇEVİRİ, Tarihi Makale

20 Temmuz Komplosu-Adolf Hitler’e Suikast Girişimi

2 Mart 20212 Mart 2021 Süleyman Ümit EMANET

20 Temmuz 1944’te, II. Dünya Savaşı sırasında (1939-45), üst düzey Alman askeri yetkililerinin Adolf Hitler’i (1889-1945) öldürme ve daha sonra hükümetin kontrolünü ele geçirme planı, evrak çantasına yerleştirilen bir bombanın patlamasına rağmen Hitler’in bir şekilde kurtulmasından ötürü başarısız oldu. Suikast girişimi, Doğu Prusya’da (bugünkü Polonya) Rastenburg yakınlarındaki bir komuta merkezi olan “Wolfsschanze (Kurt İni)”de gerçekleşti. Hitler’in olası suikastçıları, tespit edildikten sonra idam edildi.

Amerika Tarihi, ÇEVİRİ, Tarihi Makale

Conestoga Vagonu

27 Şubat 202128 Şubat 2021 Furkan BAŞKENT

Conestoga Vagonu olarak bilinen kendine has özelliklere sahip atlı yük vagonunun kökenleri, 18. yüzyılın ortalarından sonlarına kadarki dönemde, Pensilvanya’daki Lancaster County’nin Conestoga Nehri bölgesine kadar gitmektedir. Kendine özgü kavisli zemini ve ahşap çemberler üzerine monte edilmiş kanvas örtüleri ile dönemine damga vurmuş Conestoga Vagonları, takip eden yüzyıl boyunca, özellikle Pensilvanya’da ve Maryland, Ohio, Virginia gibi çevre eyaletlerde, çiftlik ürünlerini şehirlere taşımak ve şehirdeki malları da kırsal bölgelere taşımak amacıyla sıklıkla kullanılmışlardır.

Tarihi Makale

Sonun Başlangıcı: Stalingrad

20 Şubat 2021 Süleyman Ümit EMANET

Stalingrad Savaşı (17 Temmuz 1942 - 2 Şubat 1943), 2. Dünya Savaşı sırasında Stalingrad şehrinin (şimdiki adı Volgograd) Alman saldırılarına karşı Kızıl Ordu tarafından başarılı savunmasını içeren bir muharebe dönemidir. Ruslar bunu Büyük Vatanseverlik Savaşı'nın en büyük savaşlarından biri olarak görmekle birlikte çoğu tarihçi de Stalingrad Savaşı’nın tüm çatışmanın en büyük savaşı olduğunda hem fikirdir. Stalingrad’da alınan yenilgi Almanların Sovyetler’in içerilerine yıldırım hızında olan ilerleyişini durdumakla kalmamış aynı zamanda genel muharebenin gidişatını da Müttefikler lehine çevirmiş ve Sovyetler açısından Berlin’e uzanan serüvenin de başlangıcı niteliğinde olmuştur.

SAĞLIK, Tıp Tarihi

İçimizdeki Gizemin Çözülmesi: Anatominin Babalarının Hikayesi

18 Şubat 202118 Şubat 2021 Zeynep DÜZYOL

1539’da Padualı bir hâkimin Vesalius’un çalışmalarına ilgi duymaya başlamasıyla birlikte diseksiyon malzemesi desteği artmış ve idam edilmiş suçluların bedenlerini kullanma izni almıştır. Bu durum, dini sebeplerle anatomi çalışma izni yalnızca hayvanlarla -çoğunlukla maymunlarla- sınırlandırılmış olan Galen’le aralarında belirgin bir farka yol açmıştır. Vesalius, gözlemlerinin Galen’le farklılıklar gösterdiğini ve insanların maymunlarla aynı anatomiyi paylaşmadığını fark etmiştir.