ÇEVİRİ, Bilimsel Makale

Marsın Derinliklerindeki Yaşam İzleri

NASA’nın Perseverance aracı, Mars’ın yüzeyinde eski yaşamı arama görevine başlarken, yeni bir çalışma, Mars’ın yeraltını arıyor. Kızıl Gezegen’deki olası yaşamı bulmak için iyi bir yer olabileceğini öne sürüyor. Astrobiology dergisinde yayımlanan çalışma, Mars’ın yüzeyinden fırlayan ve sonunda Dünya’ya gelen Mars göktaşlarının kimyasal bileşimine baktı. Analiz, bu kayaların suyla tutarlı bir şekilde teması halinde, Dünya’nın aydınlatılamamış derinliklerinde hayatta kalanlara benzer mikrobiyal toplulukları desteklemek için gereken kimyasal enerjiyi üreteceğini belirledi. Bu göktaşları, Mars’ın kabuğunun geniş alanlarının bir örneği olabileceğinden, bulgular, Mars yeraltının çoğunun yaşanabilir olabileceğini gösteriyor.

ÇEVİRİ, Roma Tarihi, Tarihi Makale, TARİH

Üçüncü Köle Savaşı-Spartacus İsyanı

Spartacus, Roma ordusunda görev yaptığı fakat sonraları firar ettiği düşünülen bir Trakyalıydı. Firarından sonra yakalandı ve daha sonrasında da köle olarak satıldı. Spartacus, MÖ 73 yılında arenada dövüşecek olan bir grup gladyatör destekçisiyle birlikte Capua’daki gladyatör okulundan kaçtı ve ardından Vezüv Dağı’na sığındı. Spartacus burada, kendini kölelerin lider olarak, kendisi gibi gladyatör olan Crixus ve Oenomaus isimli iki Kelt’i de yardımcısı olarak ilan etti. Zamanla sahiplerinin elinden kaçabilen diğer köleler de bu köle grubuna katıldılar.

ÇEVİRİ, Bilimsel Makale

LSD-Liserjik Asit Dietilamid

LSD ya da liserjik asit dietilamid 1930’lu yıllarda Avusturyalı bir bilim adı tarafından üretilmiş halüsinojenik bir maddedir. Soğuk savaş sırasında CIA (Central Intelligence Agency) bu madde ile zihin kontrolü, enformasyon alınması vb. gibi amaçlar ile el altından deneyler yürüttü. 1960’lı yılların karşıt kültürünün çılgın partilerde diğer halüsinojenik maddeler ile birlikte kullandığı sembol bir madde haline geldi.

ÇEVİRİ, Biyografi

Isaac Newton

Isaac Newton, en çok yerçekimi yasası hakkındaki teorisiyle bilinse de üç hareket yasasıyla birlikte "Principia Mathematica" (1686), Avrupa'daki aydınlanmayı büyük ölçüde etkiledi. 1643'te İngiltere'de Woolsthorpe’de doğan Isaac Newton, Cambridge Üniversitesi'ne ara verdiğinde ışık, kalkülüs ve gök mekaniği üzerine teorilerini geliştirmeye başladı.

ÇEVİRİ, Tarihi Makale

Weimar Cumhuriyeti (1919-1933)

Weimar Cumhuriyeti Birinci Dünya Savaşı sonrası 1919-1933 yılları arasında Nazi Partisi’nin yükselişine kadar olan süre zarfında Almanya Devleti’nin yönetim şekli yani hükümetidir. Weimar ismi Kayzer II. Wilhelm’in tahttan uzaklaştırılmasının ardından parlemento tarafından yeni hükümetin kurulduğu kasabanın isminden gelmektedir. İyi başlayan fakat daha sonra kısa sürede Büyük Buhran ile çıkmaza giren Weimer Cumhuriyeti, maalesef Nazi Diktası’nın ve Adolf Hitler’in yükselişine zemin hazırlayan bir kaos dönemini yaşamıştır.

ÇEVİRİ, Bilimsel Makale

Kolera

Kolera, yüzyıllardır var olsa da 19. yüzyılda Hindistan’da ölümcül bir salgının meydana gelmesiyle öne çıkmıştır. 7 tanesi pandemik olmak üzere birçok salgın oldu. Dünya Sağlık Örgütü’ne (WHO) göre koleradan dolayı her yıl 1,3-4 milyon kişi hasta olup 21000-143000 kişi hayatını kaybetmektedir.

ÇEVİRİ, Bilimsel Makale

Dişi Kurbağaların Eşlerini Bulmalarına Yardım Eden Akciğerleri

Dişi bir yeşil ağaç kurbağasının eşini diğer kurbağa vızıltılarının, iniltilerin ve gıcırtı seslerinin ortasında bulmak için derin bir nefes alması yeterlidir. Çiftleşme mevsimi boyunca, göletler birçok farklı türden yüzlerce erkek kurbağanın potansiyel eşlerine haykırışlarıyla yankılanır. Dişiler için tüm bu haykırışlar içerisinde uygun erkekleri bulmak “boğuk bir partide bir arkadaşını anlamaya çalışmak gibi” bir zorluk teşkil etmektedir. Ancak araştırmacılar, 4 Mart 2021 tarihli “Current Biology” dergisinde Amerikan yeşil ağaç kurbağasının (Hyla cinerea) akciğerlerini şişirerek kulak zarlarını diğer türlerin seslerine daha az duyarlı hale getirebileceğini bildirdiler.

ÇEVİRİ, Felsefi Makale

Mantıkçı Empirist Doğrulama ve Bayesçi Doğrulama

1940’lı yıllarda, iki önde gelen mantıksal empirist, Rudolf Carnap (1891–1970) ve Carl Hempel (1905–97), söz konusu problemi çözmek için etkili girişimlerde bulundular. Carnap, ilgili problemin çeşitli yönleri arasında kıymetli bir ayrım sundu.

ÇEVİRİ, SAĞLIK, Tıp Tarihi

Dünyayı Değiştiren 7 İlaç

İnsanlar binlerce yıldır şifa bulmak amacıyla iksirler içmiş, buharlar solumuş ve merhemler sürmüşlerdir. Ancak çok az sayıdaki ilaç tıbbın temelini sarsacak derecede devrim yaratmıştır. Bu ilaçlardan yedi tanesi, sizleri şaşırtabilecek bazı gerçeklerle birlikte aşağıda listelenmiştir.

ÇEVİRİ, Felsefi Makale

Doğa Felsefesinden (Bilimsel) Metot Teorilerine: Bilim Felsefesi-1

Bu yazı serisiyle birlikte, Britannica Ansiklopedisi’ndeki “Philosophy of Science” (Bilim Felsefesi) maddesini 12 yazı halinde Türkçemize kazandırmayı hedeflemekteyiz. Felsefe profesörü Philip S. Kitcher tarafından yazılan bu madde, nispeten ağır bir dille ve uzun cümlelerle kaleme alındığından bilim felsefesine başlamak isteyenlerin işini kolaylaştırmak amacıyla metin içerisinde parantezlerle ve bazı dipnotlarla açıklamalarda bulunmaya çalıştık.