Film, Sinema, İNCELEMELER

Gizli Sayılar (Hıdden Fıgures)

Sovyetler Birliği’nin uzaya gönderdiği ilk uydusu ile daha da kızışan Soğuk Savaş döneminde NASA, uzaya ilk insanı gönderme yarışı için kapılarını kadınlara ve siyahilere aralamak zorunda kalmış ve böylece Afrikan-Amerikan 3 zeki kadın; Katherine G. Johnson, Dorothy Vaughnan ve Mary Jackson, NASA’da matematisyen olarak görev alabilmiştir. Katherine, tüm yasal zorluklara rağmen yaptığı hesaplamalarla; Dorothy, işinin kadrosunu ve maaşını alamamasına rağmen tüm siyahi matematisyenlerin haklarını savunmada gösterdiği azimle; Mary, mühendis olabilme yolunda ten renginin değil ancak yasaların değişebileceğini hâkime söylemesiyle Amerika’daki cinsiyetçi ve ırkçı zihniyet yıkılmaya başlamıştır.

Akademik Eser, Kitap, İNCELEMELER

Tabiat Kanunları Değişmez Mi? -4 Zorunsuzluk Doktrini ve Güncel Problemler

Kitap incelememizin son yazısında, “Tabiat Kanunları Değişmez mi?” isimli eserin adına da ilham olan doğa yasalarının değişebilmesinin imkanı, bilimsel açıklamalarda oynadıkları rolün nedensellikle ilişkisi gibi 21. yüzyılda dahi tartışılmaya devam eden bir konuya odaklanıyoruz. Öncesinde zorunsuzluk mefhumu üzerine kurulmuş düşünce sisteminde filozofumuz Boutroux’nun deneysel yöntemi, nedenselliği ve bilimi nasıl konumlandırdığını inceledik. Devamında doktrinin, 20. yüzyıldaki bilimsel gelişmelerden ne gibi bir karşılık bulduğuna bakıyor ve teorik düşünceden pratiğe nasıl geçiş yapıldığını inceliyoruz.

Akademik Eser, Kitap, İNCELEMELER

Tabiat Kanunları Değişmez mi?-3 Zorunsuzluk (Olumsuluk) Doktrini

Bu yazımızda, bir önceki yazıdan devamla psikoloji ve sosyolojinin kanunlarına dair eleştiriyi inceliyoruz. Psikolojik ve sosyolojik vakaların fizik ve coğrafi şartlara indirgenmesinin imkanının tartışıldığı bu bölümlerde zorunsuzluk fikrinden insan hürriyeti fikrine nasıl geçiş yapıldığını da fark edebileceğiz. Sonrasında ise Boutroux’nun geliştirdiği zorunsuzluk doktrininin tam olarak neyi karşıladığından, zorunsuzluğun şans kavramından farklılığından ve söz konusu öğretide varlık katmanlarının hangi rolü oynadığından bahsetmeye çalıştık. 

Akademik Eser, Kitap, İNCELEMELER

Tabiat Kanunları Değişmez mi? -2 Tabiat Bilimlerinin ve Kanunlarının Tenkidi

Kitabın ikinci bölümünde Prof. Bolay, Emile Boutroux’nun doğa bilimleri ve doğa yasaları hakkında getirdiği eleştirileri incelemektedir. Öncelikle tabiat kanunlarının (doğa yasalarının) tanımını ve tabiat kanunu fikrinin düşünce tarihindeki seyrinin bizlere sunulduğu kitapta müteakiben; Boutroux’nun bu kanunları bir hiyerarşiye tabi tutarak doğa yasalarının gerçekliği ne kadar yansıtabildiğine, zorunluluk belirtip belirtmediklerine, dış dünyada bir nesne-eleman olarak var olup olmadıklarına ve gerçekliği ortaya çıkarmayan, yalnızca onu betimleyen matematiksel semboller olarak kabul edilip edilemeyeceğine ilişkin yürüttüğü felsefi eleştirileri detaylı bir biçimde anlatılmaktadır.

Kitap, Roman, İNCELEMELER

Toprak Ana

Toprak Ana romanında ön planda işlenen konu Kırgız köylüsü Tolgonay’ın ve ailesinin İkinci Dünya Savaşı esnasında yaşadığı sıkıntılardır. Daha derin manada işlenen konu ise küçüklüğünden beri toprak ile birlikte yaşayan, onunla eğlenen, dertleşen, onu yurt bilen, ekmeğinin, aşının kaynağı gören Tolgonay’ın toprak ile olan mistik ilişkisidir. Tabii Toprak Ana romanını biraz daha duygusal ve insani yapan yönü, savaşın, cephede yarattığı etkinin yanı sıra cephe gerisinde kalan insanlar üzerindeki yıkıcı etkisini okuyuculara gayet akıcı ve doğal bir biçimde anlatmasıdır.

Akademik Eser, Kitap, İNCELEMELER

Tabiat Kanunları Değişmez Mi?-1 Zorunluluğun Tenkidi

nunları Değişmez Mi?” isimli eser, felsefe tarihi profesörü Süleyman Hayri Bolay’ın 19.yy felsefesinin önemli simalarından Fransız filozof ve eğitim bilimci Emile Boutroux (Butru)’nun varlık felsefesi ve zorunluluk-determinizm eleştirisini tetkik ettiği çalışmasıdır. Eser, akademik bir dille yazılmasına karşın; determizim-pozitivizm-naturalizm ile bilim arasındaki ilişkiyi araştırması, bilimsel bilgiye göre ahlak - din - sanat gibi değerlere ilişkin alanların sınırlandırılması (bilimcilik) problemi üzerine eğilmesi ve insan iradesinin hürlüğünü savunan ideallere bağlı dinamik bir ahlak anlayışını zorunsuzluk üzerine temellendirmesi bakımından Boutroux’un felsefesini mercek altına alan kıymetli bir niteliğe sahiptir.

Animasyon, Sinema, İNCELEMELER

Soul-2020

Her zaman bir caz müzisyeni olmak isteyen müzik öğretmeni Joe, hayalini kurduğu teklifi almış, en iyi caz kulübünde çalma şansını yakalamıştı ki attığı yanlış bir adım sonucu New York sokaklarından ruhlar diyarına geçer. Bu fantastik âlemde zevk duyduğu alanı bir türlü bulamamış küçük ruh 22 ile tanışır ve Dünya’ya dönüp caz konseri vermeye hazırlanırken geçirdikleri vakitte hayatın önemli sorularının yanıtlarını keşfederler, 22 de kıvılcımına kavuşur.

Kitap, Roman, İNCELEMELER

Bir İdam Mahkûmunun Son Günü

Victor Hugo'nun bu eserindeki amaç; idam cezasını eğlenceymiş gibi izleyen insanları eleştirmek, idam cezasının trajik yanlarını ortaya koymaktır. Kitap idam mahkûmunun zihninden bir anlatımla yazılmıştır. Hugo, ön sözde idam hakkındaki görüşlerini manifesto havasında sunmuş, sonrasında romanının ön hazırlığının, konusuna dair konuşmaların yer aldığı bir piyesle kitabına eleştirilerini halktan kişiler aracılığıyla yaparak farklı bir çalışma ortaya koymuştur.

Hatırat, Kitap, İNCELEMELER

Talat Paşa’nın Anılarında Ermeni Hareketi

Kimine göre mason ve hain bir paşa, kimine göre komitanın ruhu, kimine göre de eli kanlı bir zalim… İşte Talat Paşa hakkında önemli ölçüde taraftar bulan ifadelerden birkaçı. Osmanlı Devleti’nin son döneminde hem devlet içerisinde hem de İttihat ve Terakki Cemiyeti (Fırkası) içerisinde önemli ve kilit rollerde bulunan Talat Paşa hala daha -ne acıdır ki- altı doldurulmayan ithamlara maruz kalmaktadır. Bu çirkin ithamlardan biri ise kaynağını, Talat Paşa’nın, Ermeni Tehciri’ndeki rolünden alıyor. Bu sebeple, yazımızda Talat Paşa’nın Ermeni Hareketi’yle ilgili anılarında yer verdiği düşüncelerini incelemeye çalışacağız.

Hatırat, Kitap, SAĞLIK, İNCELEMELER

İki Doktor Bir Yolculuk

İki Doktor Bir Yolculuk, Amerikalı doktor Warren Winkler’ın 1959 – 1967 yılları arasında Kayseri/Talas’taki Amerikan Kliniğinde, dönemin Türkiyesi’nin sağlık hizmetleri açısından zor şartlarında Tohtur Salih ile verdikleri mücadeleyi anlatan kitaptır. Kitap o dönem Winkler’in tuttuğu tıbbi kayıtlar ve günlükleri, ayrıca Tohtur Salih’in günlüklerini içermekte olup Winkler’in günümüzün bakış açısıyla o zamanı değerlendirmesini de barındırmaktadır.