Amerika Tarihi, ร‡EVฤฐRฤฐ, Tarihi Makale

Conestoga Vagonu

Conestoga Vagonu olarak bilinen kendine has รถzelliklere sahip atlฤฑ yรผk vagonunun kรถkenleri, 18. yรผzyฤฑlฤฑn ortalarฤฑndan sonlarฤฑna kadarki dรถnemde, Pensilvanyaโ€™daki Lancaster Countyโ€™nin Conestoga Nehri bรถlgesine kadar gitmektedir. Kendine รถzgรผ kavisli zemini ve ahลŸap รงemberler รผzerine monte edilmiลŸ kanvas รถrtรผleri ile dรถnemine damga vurmuลŸ Conestoga Vagonlarฤฑ, takip eden yรผzyฤฑl boyunca, รถzellikle Pensilvanyaโ€™da ve Maryland, Ohio, Virginia gibi รงevre eyaletlerde, รงiftlik รผrรผnlerini ลŸehirlere taลŸฤฑmak ve ลŸehirdeki mallarฤฑ da kฤฑrsal bรถlgelere taลŸฤฑmak amacฤฑyla sฤฑklฤฑkla kullanฤฑlmฤฑลŸlardฤฑr.

Tarihi Makale

Sonun BaลŸlangฤฑcฤฑ: Stalingrad

Stalingrad SavaลŸฤฑ (17 Temmuz 1942 - 2 ลžubat 1943), 2. Dรผnya SavaลŸฤฑ sฤฑrasฤฑnda Stalingrad ลŸehrinin (ลŸimdiki adฤฑ Volgograd) Alman saldฤฑrฤฑlarฤฑna karลŸฤฑ Kฤฑzฤฑl Ordu tarafฤฑndan baลŸarฤฑlฤฑ savunmasฤฑnฤฑ iรงeren bir muharebe dรถnemidir. Ruslar bunu Bรผyรผk Vatanseverlik SavaลŸฤฑ'nฤฑn en bรผyรผk savaลŸlarฤฑndan biri olarak gรถrmekle birlikte รงoฤŸu tarihรงi de Stalingrad SavaลŸฤฑโ€™nฤฑn tรผm รงatฤฑลŸmanฤฑn en bรผyรผk savaลŸฤฑ olduฤŸunda hem fikirdir. Stalingradโ€™da alฤฑnan yenilgi Almanlarฤฑn Sovyetlerโ€™in iรงerilerine yฤฑldฤฑrฤฑm hฤฑzฤฑnda olan ilerleyiลŸini durdumakla kalmamฤฑลŸ aynฤฑ zamanda genel muharebenin gidiลŸatฤฑnฤฑ da Mรผttefikler lehine รงevirmiลŸ ve Sovyetler aรงฤฑsฤฑndan Berlinโ€™e uzanan serรผvenin de baลŸlangฤฑcฤฑ niteliฤŸinde olmuลŸtur.

ร‡EVฤฐRฤฐ, Tarihi Makale

Popรผler Kรผltรผrde Mafya

20. yรผzyฤฑlฤฑn baลŸlarฤฑnda ฤฐtalyaโ€™dan -รถzellikle Gรผney ฤฐtalyaโ€™dan- Amerikaโ€™ya gรถรง eden devasa gรถรงmen kitlesinin yalnฤฑzca ufak bir yรผzdesi gangsterlerden oluลŸuyordu. Yine de โ€œmafyaโ€ kelimesi -birรงok sฤฑkฤฑntฤฑya kadar- ฤฐtalyan-Amerikalฤฑ kimliฤŸinin popรผler bir ifadesi haline geldi. Bu durum ise bรผyรผk รถlรงรผde Francis Ford Coppolaโ€™nฤฑn 1972 Oscar รถdรผllรผ baลŸarฤฑlฤฑ filmi โ€œThe Godfather (Baba)โ€dan (Mario Puzoโ€™nun romanฤฑndan uyarlanan film) ve gangster konulu film tรผrรผnรผn yeniden ลŸekillendirilmesinden kaynaklanmaktadฤฑr.

Tarihi Makale

Aydฤฑnlanma ร‡aฤŸฤฑ

Aydฤฑnlanma, 17. ve 18. yรผzyฤฑllarda, Avrupaโ€™da Tanrฤฑ, akฤฑl, doฤŸa ve insanlฤฑkla ilgili fikirlerin geniลŸ kabul gรถren bir dรผnya gรถrรผลŸรผne sentezlendiฤŸi ve sanat, felsefe ve siyasette devrimci geliลŸmelere yol aรงan entelektรผel bir harekettir. Aydฤฑnlanma dรผลŸรผncesinin merkezinde, insanlarฤฑn evreni anlama ve kendi koลŸullarฤฑnฤฑ iyileลŸtirme gรผcรผ olan aklฤฑn-nedenselliฤŸin kullanฤฑlmasฤฑ ve yaygฤฑnlaลŸtฤฑrฤฑlmasฤฑ vardฤฑ. Rasyonel olan insanฤฑn hedefleri bilgi, รถzgรผrlรผk ve mutluluk olmalฤฑ idi.

ร‡EVฤฐRฤฐ, Tarihi Makale

Amerikan ฤฐรง SavaลŸฤฑ-Gettysburg Muharebesi

Gettysburg Muharebesi, Amerikan ฤฐรง SavaลŸโ€™ฤฑnda bir dรถnรผm noktasฤฑydฤฑ ve Birlik kuvvetlerinden 23.000 kiลŸinin รถldรผrรผlmesine, yaralanmasฤฑna veya kaybฤฑna neden oldu. Konfederasyon kuvvetlerinden ise yaklaลŸฤฑk 25.000 kiลŸilik kayฤฑp verildi. 19 Kasฤฑm 1863โ€™te BaลŸkan Lincoln, -Gettysburg Muharebesiโ€™nin yapฤฑldฤฑฤŸฤฑ yerde- yeni bir ulusal mezarlฤฑฤŸฤฑn ithaf edilmesi esnasฤฑnda รผnlรผ Gettysburg KonuลŸmasฤฑโ€™nฤฑ yaptฤฑ. Amerikan ฤฐรง SavaลŸฤฑ, Nisan 1865โ€™te General Leeโ€™nin Kuzey Virginia Ordusuโ€™nun teslim olmasฤฑyla sonuรงlandฤฑ.

ร‡EVฤฐRฤฐ, Tarihi Makale

Gandhi Suikastฤฑ

Gandhi, Hindistanโ€™ฤฑn dini gerilimini sona erdirmek iรงin oruรงlara ve sorunlu bรถlgelere ziyaretlere baลŸvurma yoluna gitti. Yine Yeni Delhiโ€™de bรถyle bir olay esnasฤฑnda radikal Hindulardan biri olan Nathuram Godse -Gandhiโ€™nin Mรผslรผmanlara karลŸฤฑ hoลŸgรถrรผlรผ tutumunu gerekรงe gรถstererek- ona รถlรผmcรผl bir ลŸekilde ateลŸ etti. YaลŸamฤฑ boyunca Mahatma ya da โ€œBรผyรผk Ruhโ€ olarak bilinen Gandhiโ€™nin ikna edici sivil itaatsizlik yรถntemleri, baลŸta Amerika BirleลŸik Devletleriโ€™ndeki Martin Luther King Jr. olmak รผzere tรผm dรผnyadaki sivil haklar hareketlerinin liderlerini etkiledi.

ร‡EVฤฐRฤฐ, Tarihi Makale

Mihver ฤฐttifakฤฑ

Mihver ฤฐttifakฤฑ, II. Dรผnya SavaลŸฤฑ'nda Mรผttefik Gรผรงlerโ€™in karลŸฤฑsฤฑnda yer alan; Almanya, ฤฐtalya ve Japonya baลŸkanlฤฑฤŸฤฑndaki koalisyondur. ฤฐttifak, Almanya ve ฤฐtalya arasฤฑndaki bir dizi anlaลŸmanฤฑn sonucunda doฤŸdu, ardฤฑndan Roma ve Berlin'i baฤŸlayan bir "Eksen (Axis)โ€ (25 Ekim 1936) ilan edildi. Bu anlaลŸmayla iki gรผรง, dรผnyanฤฑn bundan bรถyle Roma-Berlin ekseninde dรถneceฤŸini iddia etmekteydi. Bunu Sovyetler BirliฤŸi'ne karลŸฤฑ Alman-Japon Anti-Komintern Paktฤฑ izledi (25 Kasฤฑm 1936).

ร‡EVฤฐRฤฐ, Tarihi Makale

Challenger Uzay MekiฤŸi Faciasฤฑ

Challenger uzay mekiฤŸi, 28 Ocak 1986 tarihinde รถฤŸleden รถnce saat 11.38โ€™te (Eastern Time Zone-DoฤŸu Zaman Dilimi) Cape Canaveral, Floridaโ€™dan kalkmฤฑลŸtฤฑ ve Christa McAuliffe uzaya seyahat edecek ilk Amerikalฤฑ sivil olma yolunda ilerliyordu. McAuliffe -New Hemisphereโ€™dan 37 yaลŸฤฑnda bir lise sosyal bilgiler รถฤŸretmeni- Challengerโ€™ฤฑn 7 kiลŸilik ekibinde yer almasฤฑnฤฑ saฤŸlayacak bir yarฤฑลŸmayฤฑ kazanmฤฑลŸtฤฑ. Aylarca mekik eฤŸitimi aldฤฑ ancak 23 Ocak'tan itibaren altฤฑ uzun gรผn boyunca beklemek zorunda kaldฤฑ รงรผnkรผ Challenger'ฤฑn fฤฑrlatma geri sayฤฑmฤฑ, hava durumu ve teknik sorunlar nedeniyle defalarca ertelenmiลŸti. Nihayetinde 28 Ocakโ€™ta mekik kalktฤฑ.

ร‡EVฤฐRฤฐ, Tarihi Makale

Jonestown Katliamฤฑ

โ€œJonestown Katliamฤฑโ€ 18 Kasฤฑm 1978'de, Halkฤฑn TapฤฑnaฤŸฤฑ (Peoples Temple) adlฤฑ bir Amerikan tarikatฤฑnฤฑn 900'den fazla รผyesinin, liderleri Jim Jones'un (1931-1978) yรถnetimindeki toplu intihar katliamฤฑnda รถldรผฤŸรผ zaman meydana geldi. Bu olay Gรผney Amerika รผlkesi Guyana'daki Jonestown yerleลŸkesinde gerรงekleลŸti. Jim Jones 1950'lerde Indiana'da โ€œHalkฤฑn TapฤฑnaฤŸฤฑโ€nฤฑ kurmuลŸ, ardฤฑndan 1960'larda cemaatini Kaliforniya'ya taลŸฤฑmฤฑลŸtฤฑ. 1970'lerde, medyanฤฑn olumsuz ilgisini takiben, gรผรงlรผ ve otoriter vaiz, yaklaลŸฤฑk 1000 takipรงisiyle birlikte รผtopik bir topluluk kuracaklarฤฑna sรถz verdiฤŸi Guyana ormanฤฑna taลŸฤฑndฤฑ. 18 Kasฤฑm 1978'de, taciz iddialarฤฑnฤฑ araลŸtฤฑrmak iรงin Jonestown'a giden ABD Kongre รœyesi Leo Ryan, delegasyonunun dรถrt รผyesiyle birlikte รถldรผrรผldรผ. Aynฤฑ gรผn Jones silahlฤฑ muhafฤฑzlarฤฑ da yanlarฤฑndayken, cemaatine hazฤฑrladฤฑklarฤฑ zehirli karฤฑลŸฤฑmlarฤฑnฤฑ yutmalarฤฑnฤฑ emretti.

ร‡EVฤฐRฤฐ, Tarihi Makale

AteลŸkes Gรผnรผ: Birinci Dรผnya SavaลŸฤฑ’nฤฑn Sonu

Bรผyรผk SavaลŸ, 1918 yฤฑlฤฑnฤฑn 11. ayฤฑnฤฑn 11. gรผnรผnรผn 11. saatinde sona erdi. O gรผnรผn sabahฤฑ saat 5โ€™te, insan gรผcรผnden ve erzaktan yoksun kalan ve yakฤฑn bir iลŸgalle yรผz yรผze olan Almanya, Mรผttefiklerle, Fransaโ€™nฤฑn Compiรจgne ลŸehrinin dฤฑลŸฤฑnda bir tren vagonunda ateลŸkes antlaลŸmasฤฑ imzalamฤฑลŸtฤฑ. Almanya, Bรผyรผk Britanya, Rusya, Avusturya-Macaristanโ€™ฤฑn her birinden bir milyona yakฤฑn ve daha fazla can kaybฤฑyla Birinci Dรผnya SavaลŸฤฑ, ardฤฑnda toplamda 9 milyon รถlรผ, 21 milyon yaralฤฑ asker bฤฑrakmฤฑลŸtฤฑ. Bunun yanฤฑnda en az 5 milyon sivil de hastalฤฑฤŸa, aรงlฤฑฤŸa veya savaลŸa maruz kaldฤฑฤŸฤฑndan dolayฤฑ hayatฤฑnฤฑ kaybetmiลŸti.