Grip solunum sistemini etkileyen oldukรงa bulaลฤฑcฤฑ bir viral enfeksiyondur. Genellikle mevsimseldir ve her yฤฑl dรผnyada yรผz binlerce insanฤฑ รถldรผrรผr. Virรผsรผn yeni versiyonlarฤฑ insanlarฤฑ enfekte edebilir ve hฤฑzla yayฤฑlabilir, bu durum da pandemilere (dรผnyanฤฑn her yerine yayฤฑlan bir enfeksiyon) neden olabilir. Grip semptomlarฤฑ arasฤฑnda ani baลlayan ateล, รถksรผrme, hapลฤฑrma, burun akฤฑntฤฑsฤฑ ve ลiddetli halsizlik yer alฤฑr; fakat kusma, ishal ve mide bulantฤฑsฤฑ da gรถzรผkebilir. Grip, yรผzyฤฑllardฤฑr insanlarฤฑn baลฤฑna bela olmuลtur ve oldukรงa deฤiลken yapฤฑsฤฑ nedeniyle gelecek yรผzyฤฑllarda da bรถyle olmaya devam edebilir.
Kategori: Bilimsel Makale
Marsฤฑn Derinliklerindeki Yaลam ฤฐzleri
NASAโnฤฑn Perseverance aracฤฑ, Marsโฤฑn yรผzeyinde eski yaลamฤฑ arama gรถrevine baลlarken, yeni bir รงalฤฑลma, Marsโฤฑn yeraltฤฑnฤฑ arฤฑyor. Kฤฑzฤฑl Gezegenโdeki olasฤฑ yaลamฤฑ bulmak iรงin iyi bir yer olabileceฤini รถne sรผrรผyor. Astrobiology dergisinde yayฤฑmlanan รงalฤฑลma, Marsโฤฑn yรผzeyinden fฤฑrlayan ve sonunda Dรผnyaโya gelen Mars gรถktaลlarฤฑnฤฑn kimyasal bileลimine baktฤฑ. Analiz, bu kayalarฤฑn suyla tutarlฤฑ bir ลekilde temasฤฑ halinde, Dรผnyaโnฤฑn aydฤฑnlatฤฑlamamฤฑล derinliklerinde hayatta kalanlara benzer mikrobiyal topluluklarฤฑ desteklemek iรงin gereken kimyasal enerjiyi รผreteceฤini belirledi. Bu gรถktaลlarฤฑ, Marsโฤฑn kabuฤunun geniล alanlarฤฑnฤฑn bir รถrneฤi olabileceฤinden, bulgular, Mars yeraltฤฑnฤฑn รงoฤunun yaลanabilir olabileceฤini gรถsteriyor.
LSD-Liserjik Asit Dietilamid
LSD ya da liserjik asit dietilamid 1930โlu yฤฑllarda Avusturyalฤฑ bir bilim adฤฑ tarafฤฑndan รผretilmiล halรผsinojenik bir maddedir. Soฤuk savaล sฤฑrasฤฑnda CIA (Central Intelligence Agency) bu madde ile zihin kontrolรผ, enformasyon alฤฑnmasฤฑ vb. gibi amaรงlar ile el altฤฑndan deneyler yรผrรผttรผ. 1960โlฤฑ yฤฑllarฤฑn karลฤฑt kรผltรผrรผnรผn รงฤฑlgฤฑn partilerde diฤer halรผsinojenik maddeler ile birlikte kullandฤฑฤฤฑ sembol bir madde haline geldi.
Kolera
Kolera, yรผzyฤฑllardฤฑr var olsa da 19. yรผzyฤฑlda Hindistanโda รถlรผmcรผl bir salgฤฑnฤฑn meydana gelmesiyle รถne รงฤฑkmฤฑลtฤฑr. 7 tanesi pandemik olmak รผzere birรงok salgฤฑn oldu. Dรผnya Saฤlฤฑk รrgรผtรผโne (WHO) gรถre koleradan dolayฤฑ her yฤฑl 1,3-4 milyon kiลi hasta olup 21000-143000 kiลi hayatฤฑnฤฑ kaybetmektedir.
Diลi Kurbaฤalarฤฑn Eลlerini Bulmalarฤฑna Yardฤฑm Eden Akciฤerleri
Diลi bir yeลil aฤaรง kurbaฤasฤฑnฤฑn eลini diฤer kurbaฤa vฤฑzฤฑltฤฑlarฤฑnฤฑn, iniltilerin ve gฤฑcฤฑrtฤฑ seslerinin ortasฤฑnda bulmak iรงin derin bir nefes almasฤฑ yeterlidir. รiftleลme mevsimi boyunca, gรถletler birรงok farklฤฑ tรผrden yรผzlerce erkek kurbaฤanฤฑn potansiyel eลlerine haykฤฑrฤฑลlarฤฑyla yankฤฑlanฤฑr. Diลiler iรงin tรผm bu haykฤฑrฤฑลlar iรงerisinde uygun erkekleri bulmak โboฤuk bir partide bir arkadaลฤฑnฤฑ anlamaya รงalฤฑลmak gibiโ bir zorluk teลkil etmektedir. Ancak araลtฤฑrmacฤฑlar, 4 Mart 2021 tarihli โCurrent Biologyโ dergisinde Amerikan yeลil aฤaรง kurbaฤasฤฑnฤฑn (Hyla cinerea) akciฤerlerini ลiลirerek kulak zarlarฤฑnฤฑ diฤer tรผrlerin seslerine daha az duyarlฤฑ hale getirebileceฤini bildirdiler.
Aลฤฑlar Sayesinde Unutmuล Olabileceฤiniz 4 Hastalฤฑk
Bu yazฤฑyฤฑ 4 dakikada okuyabilirsiniz Yaygฤฑn aลฤฑlama, Amerika Birleลik Devletleri'ndeki birรงok tehlikeli ve รถlรผmcรผl hastalฤฑฤฤฑn azalmasฤฑna, hatta neredeyse tamamen ortadan kalkmasฤฑna yardฤฑmcฤฑ oldu. Philadelphia Doktorlar Kolejiโnin (The College of Physicians of Philadelphia) online bir kaynaฤฤฑ olan The History of Vaccines'in (Aลฤฑlar Tarihi) editรถrรผ epidemiyolojist Renรฉ Najera, "Riski รถlรงmede รงok kรถtรผyรผz" diyor ve ekliyor: "Ve bu yรผzden, bir… Okumaya devam et Aลฤฑlar Sayesinde Unutmuล Olabileceฤiniz 4 Hastalฤฑk
Eter ve Kloroform
1861โde Amerikan ฤฐรง Savaลฤฑ baลlamadan รถnce eter ve kloroform birkaรง yฤฑl boyunca ameliyatta anestezi metodu olarak kullanฤฑlฤฑyordu. ฤฐkisi de 1840โlฤฑ yฤฑllarda geliลtirilmesine raฤmen kloroform daha รงok kullanฤฑlฤฑyordu รงรผnkรผ etkisini daha รงabuk gรถsteriyordu ve yanฤฑcฤฑ deฤildi. Savaล boyunca eter ve รถzellikle kloroform, on binlerce yaralฤฑ askerde ampรผtasyon ve deฤiลik prosedรผrleri uygulayan askeri doktorlar iรงin vazgeรงilmezdi.
COVID-19 Dรถneminde Ruh Saฤlฤฑฤฤฑ
Yeni bir รงalฤฑลma, COVID-19 hastalarฤฑnฤฑn bakฤฑmฤฑna dahil olan doktorlarฤฑn, hemลirelerin ve acil durum mรผdahalecilerinin yarฤฑsฤฑndan fazlasฤฑnฤฑn akut travmatik stres, depresyon, anksiyete, sorunlu alkol kullanฤฑmฤฑ ve uykusuzluk dahil olmak รผzere bir veya daha fazla zihinsel saฤlฤฑk sorunu iรงin risk altฤฑnda olabileceฤini รถne sรผrรผyor. Araลtฤฑrmacฤฑlar, bu akฤฑl saฤlฤฑฤฤฑ koลullarฤฑnฤฑn risk seviyesinin, 11 Eylรผl ve Katrina Kasฤฑrgasฤฑ gibi doฤal afetler sฤฑrasฤฑnda gรถzlemlenen oranlarla karลฤฑlaลtฤฑrฤฑlabilir olduฤunu buldular.
COVID-19 Dฤฑลฤฑ รlรผmlerdeki Artฤฑล
Bu รงalฤฑลmada, Hastalฤฑk Kontrol ve รnleme Merkezleriโndeki (CDC) toplam รถlรผm sayฤฑlarฤฑndan COVID-19 kaynaklฤฑ รถlรผm sayฤฑlarฤฑ รงฤฑkartฤฑldฤฑฤฤฑnda, bazฤฑ demografilerde, 2020 yฤฑlฤฑndaki รถlรผm oranlarฤฑnฤฑn 2019 yฤฑlฤฑnฤฑn aynฤฑ dรถnemindeki รถlรผm oranlarฤฑnฤฑ geride bฤฑraktฤฑฤฤฑ gรถrรผlmรผลtรผr. Bu zaman aralฤฑฤฤฑ ise Amerika Birleลik Devletleriโnde COVID-19 salgฤฑnฤฑyla karลฤฑlaลฤฑlan ilk รผรง ayฤฑ temsil etmektedir.
Anti-Antibiyotik
Penn State ve Michigan รniversitesiโndeki bilim adamlarฤฑ tarafฤฑndan yapฤฑlan yeni araลtฤฑrmaya gรถre, antibiyotikle birlikte alฤฑnan ucuz, FDA onaylฤฑ bir ilaรง -kolestiramin- antibiyotiฤin antimikrobiyal direnci artฤฑrmasฤฑnฤฑ engelliyor. Ekibin bulgularฤฑ bugรผn (1 Aralฤฑk) eLife dergisinde yayฤฑnlandฤฑ. Penn State Huck Yaลam Bilimleri Enstitรผsรผ ve Evan Pugh Biyoloji ve Entomoloji Profesรถrรผ Andrew Read, โAntimikrobiyal direnรง, insanlarฤฑn yaygฤฑn bakteriyel enfeksiyonlardan รถlmelerine yol aรงan ciddi bir sorundur.โ dedi. โEn รถnemli antibiyotiklerimizin รงoฤu baลarฤฑsฤฑz oluyor ve seรงeneklerimiz tรผkenmeye baลlฤฑyor. Antimikrobiyal direnรงle mรผcadelede yardฤฑmcฤฑ olabilecek bir terapi oluลturduk: Direncin geliลimine ve ileriye dรถnรผk aktarฤฑmฤฑna yรถnlendirmeden antibiyotik tedavisine izin veren bir โanti-antibiyotikโ
