ร‡EVฤฐRฤฐ, Bilimsel Makale

Grip

Grip solunum sistemini etkileyen oldukรงa bulaลŸฤฑcฤฑ bir viral enfeksiyondur. Genellikle mevsimseldir ve her yฤฑl dรผnyada yรผz binlerce insanฤฑ รถldรผrรผr. Virรผsรผn yeni versiyonlarฤฑ insanlarฤฑ enfekte edebilir ve hฤฑzla yayฤฑlabilir, bu durum da pandemilere (dรผnyanฤฑn her yerine yayฤฑlan bir enfeksiyon) neden olabilir. Grip semptomlarฤฑ arasฤฑnda ani baลŸlayan ateลŸ, รถksรผrme, hapลŸฤฑrma, burun akฤฑntฤฑsฤฑ ve ลŸiddetli halsizlik yer alฤฑr; fakat kusma, ishal ve mide bulantฤฑsฤฑ da gรถzรผkebilir. Grip, yรผzyฤฑllardฤฑr insanlarฤฑn baลŸฤฑna bela olmuลŸtur ve oldukรงa deฤŸiลŸken yapฤฑsฤฑ nedeniyle gelecek yรผzyฤฑllarda da bรถyle olmaya devam edebilir.

ร‡EVฤฐRฤฐ, Bilimsel Makale

Marsฤฑn Derinliklerindeki YaลŸam ฤฐzleri

NASAโ€™nฤฑn Perseverance aracฤฑ, Marsโ€™ฤฑn yรผzeyinde eski yaลŸamฤฑ arama gรถrevine baลŸlarken, yeni bir รงalฤฑลŸma, Marsโ€™ฤฑn yeraltฤฑnฤฑ arฤฑyor. Kฤฑzฤฑl Gezegenโ€™deki olasฤฑ yaลŸamฤฑ bulmak iรงin iyi bir yer olabileceฤŸini รถne sรผrรผyor. Astrobiology dergisinde yayฤฑmlanan รงalฤฑลŸma, Marsโ€™ฤฑn yรผzeyinden fฤฑrlayan ve sonunda Dรผnyaโ€™ya gelen Mars gรถktaลŸlarฤฑnฤฑn kimyasal bileลŸimine baktฤฑ. Analiz, bu kayalarฤฑn suyla tutarlฤฑ bir ลŸekilde temasฤฑ halinde, Dรผnyaโ€™nฤฑn aydฤฑnlatฤฑlamamฤฑลŸ derinliklerinde hayatta kalanlara benzer mikrobiyal topluluklarฤฑ desteklemek iรงin gereken kimyasal enerjiyi รผreteceฤŸini belirledi. Bu gรถktaลŸlarฤฑ, Marsโ€™ฤฑn kabuฤŸunun geniลŸ alanlarฤฑnฤฑn bir รถrneฤŸi olabileceฤŸinden, bulgular, Mars yeraltฤฑnฤฑn รงoฤŸunun yaลŸanabilir olabileceฤŸini gรถsteriyor.

ร‡EVฤฐRฤฐ, Bilimsel Makale

LSD-Liserjik Asit Dietilamid

LSD ya da liserjik asit dietilamid 1930โ€™lu yฤฑllarda Avusturyalฤฑ bir bilim adฤฑ tarafฤฑndan รผretilmiลŸ halรผsinojenik bir maddedir. SoฤŸuk savaลŸ sฤฑrasฤฑnda CIA (Central Intelligence Agency) bu madde ile zihin kontrolรผ, enformasyon alฤฑnmasฤฑ vb. gibi amaรงlar ile el altฤฑndan deneyler yรผrรผttรผ. 1960โ€™lฤฑ yฤฑllarฤฑn karลŸฤฑt kรผltรผrรผnรผn รงฤฑlgฤฑn partilerde diฤŸer halรผsinojenik maddeler ile birlikte kullandฤฑฤŸฤฑ sembol bir madde haline geldi.

ร‡EVฤฐRฤฐ, Bilimsel Makale

Kolera

Kolera, yรผzyฤฑllardฤฑr var olsa da 19. yรผzyฤฑlda Hindistanโ€™da รถlรผmcรผl bir salgฤฑnฤฑn meydana gelmesiyle รถne รงฤฑkmฤฑลŸtฤฑr. 7 tanesi pandemik olmak รผzere birรงok salgฤฑn oldu. Dรผnya SaฤŸlฤฑk ร–rgรผtรผโ€™ne (WHO) gรถre koleradan dolayฤฑ her yฤฑl 1,3-4 milyon kiลŸi hasta olup 21000-143000 kiลŸi hayatฤฑnฤฑ kaybetmektedir.

ร‡EVฤฐRฤฐ, Bilimsel Makale

DiลŸi KurbaฤŸalarฤฑn EลŸlerini Bulmalarฤฑna Yardฤฑm Eden AkciฤŸerleri

DiลŸi bir yeลŸil aฤŸaรง kurbaฤŸasฤฑnฤฑn eลŸini diฤŸer kurbaฤŸa vฤฑzฤฑltฤฑlarฤฑnฤฑn, iniltilerin ve gฤฑcฤฑrtฤฑ seslerinin ortasฤฑnda bulmak iรงin derin bir nefes almasฤฑ yeterlidir. ร‡iftleลŸme mevsimi boyunca, gรถletler birรงok farklฤฑ tรผrden yรผzlerce erkek kurbaฤŸanฤฑn potansiyel eลŸlerine haykฤฑrฤฑลŸlarฤฑyla yankฤฑlanฤฑr. DiลŸiler iรงin tรผm bu haykฤฑrฤฑลŸlar iรงerisinde uygun erkekleri bulmak โ€œboฤŸuk bir partide bir arkadaลŸฤฑnฤฑ anlamaya รงalฤฑลŸmak gibiโ€ bir zorluk teลŸkil etmektedir. Ancak araลŸtฤฑrmacฤฑlar, 4 Mart 2021 tarihli โ€œCurrent Biologyโ€ dergisinde Amerikan yeลŸil aฤŸaรง kurbaฤŸasฤฑnฤฑn (Hyla cinerea) akciฤŸerlerini ลŸiลŸirerek kulak zarlarฤฑnฤฑ diฤŸer tรผrlerin seslerine daha az duyarlฤฑ hale getirebileceฤŸini bildirdiler.

ร‡EVฤฐRฤฐ, Bilimsel Makale, SAฤžLIK

AลŸฤฑlar Sayesinde UnutmuลŸ OlabileceฤŸiniz 4 Hastalฤฑk

Bu yazฤฑyฤฑ 4 dakikada okuyabilirsiniz Yaygฤฑn aลŸฤฑlama, Amerika BirleลŸik Devletleri'ndeki birรงok tehlikeli ve รถlรผmcรผl hastalฤฑฤŸฤฑn azalmasฤฑna, hatta neredeyse tamamen ortadan kalkmasฤฑna yardฤฑmcฤฑ oldu. Philadelphia Doktorlar Kolejiโ€™nin (The College of Physicians of Philadelphia) online bir kaynaฤŸฤฑ olan The History of Vaccines'in (AลŸฤฑlar Tarihi) editรถrรผ epidemiyolojist Renรฉ Najera, "Riski รถlรงmede รงok kรถtรผyรผz" diyor ve ekliyor: "Ve bu yรผzden, bir… Okumaya devam et AลŸฤฑlar Sayesinde UnutmuลŸ OlabileceฤŸiniz 4 Hastalฤฑk

ร‡EVฤฐRฤฐ, Bilimsel Makale

Eter ve Kloroform

1861โ€™de Amerikan ฤฐรง SavaลŸฤฑ baลŸlamadan รถnce eter ve kloroform birkaรง yฤฑl boyunca ameliyatta anestezi metodu olarak kullanฤฑlฤฑyordu. ฤฐkisi de 1840โ€™lฤฑ yฤฑllarda geliลŸtirilmesine raฤŸmen kloroform daha รงok kullanฤฑlฤฑyordu รงรผnkรผ etkisini daha รงabuk gรถsteriyordu ve yanฤฑcฤฑ deฤŸildi. SavaลŸ boyunca eter ve รถzellikle kloroform, on binlerce yaralฤฑ askerde ampรผtasyon ve deฤŸiลŸik prosedรผrleri uygulayan askeri doktorlar iรงin vazgeรงilmezdi.

ร‡EVฤฐRฤฐ, Bilimsel Makale

COVID-19 Dรถneminde Ruh SaฤŸlฤฑฤŸฤฑ

Yeni bir รงalฤฑลŸma, COVID-19 hastalarฤฑnฤฑn bakฤฑmฤฑna dahil olan doktorlarฤฑn, hemลŸirelerin ve acil durum mรผdahalecilerinin yarฤฑsฤฑndan fazlasฤฑnฤฑn akut travmatik stres, depresyon, anksiyete, sorunlu alkol kullanฤฑmฤฑ ve uykusuzluk dahil olmak รผzere bir veya daha fazla zihinsel saฤŸlฤฑk sorunu iรงin risk altฤฑnda olabileceฤŸini รถne sรผrรผyor. AraลŸtฤฑrmacฤฑlar, bu akฤฑl saฤŸlฤฑฤŸฤฑ koลŸullarฤฑnฤฑn risk seviyesinin, 11 Eylรผl ve Katrina Kasฤฑrgasฤฑ gibi doฤŸal afetler sฤฑrasฤฑnda gรถzlemlenen oranlarla karลŸฤฑlaลŸtฤฑrฤฑlabilir olduฤŸunu buldular.

ร‡EVฤฐRฤฐ, Bilimsel Makale

COVID-19 DฤฑลŸฤฑ ร–lรผmlerdeki ArtฤฑลŸ

Bu รงalฤฑลŸmada, Hastalฤฑk Kontrol ve ร–nleme Merkezleriโ€™ndeki (CDC) toplam รถlรผm sayฤฑlarฤฑndan COVID-19 kaynaklฤฑ รถlรผm sayฤฑlarฤฑ รงฤฑkartฤฑldฤฑฤŸฤฑnda, bazฤฑ demografilerde, 2020 yฤฑlฤฑndaki รถlรผm oranlarฤฑnฤฑn 2019 yฤฑlฤฑnฤฑn aynฤฑ dรถnemindeki รถlรผm oranlarฤฑnฤฑ geride bฤฑraktฤฑฤŸฤฑ gรถrรผlmรผลŸtรผr. Bu zaman aralฤฑฤŸฤฑ ise Amerika BirleลŸik Devletleriโ€™nde COVID-19 salgฤฑnฤฑyla karลŸฤฑlaลŸฤฑlan ilk รผรง ayฤฑ temsil etmektedir.

ร‡EVฤฐRฤฐ, Bilimsel Makale

Anti-Antibiyotik

Penn State ve Michigan รœniversitesiโ€™ndeki bilim adamlarฤฑ tarafฤฑndan yapฤฑlan yeni araลŸtฤฑrmaya gรถre, antibiyotikle birlikte alฤฑnan ucuz, FDA onaylฤฑ bir ilaรง -kolestiramin- antibiyotiฤŸin antimikrobiyal direnci artฤฑrmasฤฑnฤฑ engelliyor. Ekibin bulgularฤฑ bugรผn (1 Aralฤฑk) eLife dergisinde yayฤฑnlandฤฑ. Penn State Huck YaลŸam Bilimleri Enstitรผsรผ ve Evan Pugh Biyoloji ve Entomoloji Profesรถrรผ Andrew Read, โ€œAntimikrobiyal direnรง, insanlarฤฑn yaygฤฑn bakteriyel enfeksiyonlardan รถlmelerine yol aรงan ciddi bir sorundur.โ€ dedi. โ€œEn รถnemli antibiyotiklerimizin รงoฤŸu baลŸarฤฑsฤฑz oluyor ve seรงeneklerimiz tรผkenmeye baลŸlฤฑyor. Antimikrobiyal direnรงle mรผcadelede yardฤฑmcฤฑ olabilecek bir terapi oluลŸturduk: Direncin geliลŸimine ve ileriye dรถnรผk aktarฤฑmฤฑna yรถnlendirmeden antibiyotik tedavisine izin veren bir โ€œanti-antibiyotikโ€