BฤฐYOGRAFฤฐ, Hatฤฑrat, Kitap, SAฤžLIK, ฤฐNCELEMELER

Hatฤฑrda Kalanlar-Mรผnci KalayoฤŸlu

โ€œYรผzyฤฑlฤฑn Beyin Cerrahฤฑโ€ Gazi YaลŸargil, Nobel Kimya ร–dรผlรผ sahibi Aziz Sancar, ลŸimdilerde senatรถr adaylฤฑฤŸฤฑnฤฑ aรงฤฑklayan Mehmet ร–z ve son dรถnemde de Pfizer-BioNTech COVID-19 aลŸฤฑsฤฑnฤฑn รผreticisi ร–zlem Tรผreci ve UฤŸur ลžahin รงiftiโ€ฆ Bu saydฤฑฤŸฤฑmฤฑz isimler dรผnya รงapฤฑnda bilinen Tรผrk hekimlerden birkaรงฤฑ fakat ลŸimdi zikredeceฤŸimiz Mรผnci KalayoฤŸlu ise muhtemelen pek รงoฤŸunuzun ilk defa duyacaฤŸฤฑ bir hekim. Bu yazฤฑmฤฑzda, yaptฤฑฤŸฤฑ binlerce nakil ameliyatฤฑ ile hem dรผnyanฤฑn hem de รผlkemizin cerrahi alandaki geliลŸiminde รงok bรผyรผk role sahip olan Mรผnci KalayoฤŸluโ€™nu ve kendi hayatฤฑnฤฑ yazdฤฑฤŸฤฑ โ€œHatฤฑrda Kalanlarโ€ kitabฤฑnฤฑ inceleyeceฤŸiz.

ร‡EVฤฐRฤฐ, SAฤžLIK, Tฤฑp Tarihi

Dรผnyayฤฑ DeฤŸiลŸtiren 7 ฤฐlaรง

ฤฐnsanlar binlerce yฤฑldฤฑr ลŸifa bulmak amacฤฑyla iksirler iรงmiลŸ, buharlar solumuลŸ ve merhemler sรผrmรผลŸlerdir. Ancak รงok az sayฤฑdaki ilaรง tฤฑbbฤฑn temelini sarsacak derecede devrim yaratmฤฑลŸtฤฑr. Bu ilaรงlardan yedi tanesi, sizleri ลŸaลŸฤฑrtabilecek bazฤฑ gerรงeklerle birlikte aลŸaฤŸฤฑda listelenmiลŸtir.

ร‡EVฤฐRฤฐ, Bilimsel Makale, SAฤžLIK

AลŸฤฑlar Sayesinde UnutmuลŸ OlabileceฤŸiniz 4 Hastalฤฑk

Bu yazฤฑyฤฑ 4 dakikada okuyabilirsiniz Yaygฤฑn aลŸฤฑlama, Amerika BirleลŸik Devletleri'ndeki birรงok tehlikeli ve รถlรผmcรผl hastalฤฑฤŸฤฑn azalmasฤฑna, hatta neredeyse tamamen ortadan kalkmasฤฑna yardฤฑmcฤฑ oldu. Philadelphia Doktorlar Kolejiโ€™nin (The College of Physicians of Philadelphia) online bir kaynaฤŸฤฑ olan The History of Vaccines'in (AลŸฤฑlar Tarihi) editรถrรผ epidemiyolojist Renรฉ Najera, "Riski รถlรงmede รงok kรถtรผyรผz" diyor ve ekliyor: "Ve bu yรผzden, bir… Okumaya devam et AลŸฤฑlar Sayesinde UnutmuลŸ OlabileceฤŸiniz 4 Hastalฤฑk

ร‡EVฤฐRฤฐ, Bilimsel Makale

Eter ve Kloroform

1861โ€™de Amerikan ฤฐรง SavaลŸฤฑ baลŸlamadan รถnce eter ve kloroform birkaรง yฤฑl boyunca ameliyatta anestezi metodu olarak kullanฤฑlฤฑyordu. ฤฐkisi de 1840โ€™lฤฑ yฤฑllarda geliลŸtirilmesine raฤŸmen kloroform daha รงok kullanฤฑlฤฑyordu รงรผnkรผ etkisini daha รงabuk gรถsteriyordu ve yanฤฑcฤฑ deฤŸildi. SavaลŸ boyunca eter ve รถzellikle kloroform, on binlerce yaralฤฑ askerde ampรผtasyon ve deฤŸiลŸik prosedรผrleri uygulayan askeri doktorlar iรงin vazgeรงilmezdi.

SAฤžLIK, Tฤฑp Tarihi

ฤฐรงimizdeki Gizemin ร‡รถzรผlmesi: Anatominin Babalarฤฑnฤฑn Hikayesi

1539โ€™da Padualฤฑ bir hรขkimin Vesaliusโ€™un รงalฤฑลŸmalarฤฑna ilgi duymaya baลŸlamasฤฑyla birlikte diseksiyon malzemesi desteฤŸi artmฤฑลŸ ve idam edilmiลŸ suรงlularฤฑn bedenlerini kullanma izni almฤฑลŸtฤฑr. Bu durum, dini sebeplerle anatomi รงalฤฑลŸma izni yalnฤฑzca hayvanlarla -รงoฤŸunlukla maymunlarla- sฤฑnฤฑrlandฤฑrฤฑlmฤฑลŸ olan Galenโ€™le aralarฤฑnda belirgin bir farka yol aรงmฤฑลŸtฤฑr. Vesalius, gรถzlemlerinin Galenโ€™le farklฤฑlฤฑklar gรถsterdiฤŸini ve insanlarฤฑn maymunlarla aynฤฑ anatomiyi paylaลŸmadฤฑฤŸฤฑnฤฑ fark etmiลŸtir.

SAฤžLIK

Tฤฑbbฤฑn ฤฐรงinden

Tฤฑp, yaลŸamฤฑ paylaลŸma sanatฤฑdฤฑr derler. Ben bu tanฤฑmฤฑn yeterli olmadฤฑฤŸฤฑnฤฑ dรผลŸรผnรผyorum. Doktor, kiลŸi hastalandฤฑฤŸฤฑnda hastasฤฑyla hayatฤฑ paylaลŸmaz, kendi hayatฤฑnฤฑ ortaya koyar onu kurtarmak iรงinโ€ฆ Kendi hayatฤฑndan, zamanฤฑndan alฤฑr hastasฤฑna verir. Bรถyle kutsal bir meslektir doktorluk. Gelin, hep beraber dรผnyanฤฑn en minik savaลŸรงฤฑsฤฑ Eliska bebeฤŸin mรผcadelesini ve her gรผn, tekrardan kendini tanฤฑmak zorunda kalan Henry Molaison'un hikayesini inceleyelim.

ร‡EVฤฐRฤฐ, Bilimsel Makale

COVID-19 Dรถneminde Ruh SaฤŸlฤฑฤŸฤฑ

Yeni bir รงalฤฑลŸma, COVID-19 hastalarฤฑnฤฑn bakฤฑmฤฑna dahil olan doktorlarฤฑn, hemลŸirelerin ve acil durum mรผdahalecilerinin yarฤฑsฤฑndan fazlasฤฑnฤฑn akut travmatik stres, depresyon, anksiyete, sorunlu alkol kullanฤฑmฤฑ ve uykusuzluk dahil olmak รผzere bir veya daha fazla zihinsel saฤŸlฤฑk sorunu iรงin risk altฤฑnda olabileceฤŸini รถne sรผrรผyor. AraลŸtฤฑrmacฤฑlar, bu akฤฑl saฤŸlฤฑฤŸฤฑ koลŸullarฤฑnฤฑn risk seviyesinin, 11 Eylรผl ve Katrina Kasฤฑrgasฤฑ gibi doฤŸal afetler sฤฑrasฤฑnda gรถzlemlenen oranlarla karลŸฤฑlaลŸtฤฑrฤฑlabilir olduฤŸunu buldular.

SAฤžLIK, Tฤฑp Tarihi

Tฤฑbbฤฑn Babasฤฑ Hipokrat

Yunan bir hekim olan Hipokrat, klinik bulgularฤฑn gรถzlemiyle akฤฑlcฤฑ sonuรงlarฤฑ eลŸleลŸtirmesi sebebiyle Batฤฑ tฤฑbbฤฑnฤฑn babasฤฑ olarak anฤฑlmaktadฤฑr. Kendisine atfedilen รถฤŸretiler aracฤฑlฤฑฤŸฤฑyla Hipokratโ€™ฤฑn, hastalฤฑklarฤฑn tanrฤฑlar ve batฤฑl inanรงlardan ziyade doฤŸal etkenlerden kaynaklanan unsurlar olduฤŸunu dรผลŸรผnen belki de ilk kiลŸi olduฤŸu dรผลŸรผnรผlmektedir. Tฤฑbbi uygulamanฤฑn temellerini belirleyerek ve Hipokrat Yemini aracฤฑlฤฑฤŸฤฑyla hekimin rolรผ ve etik รผzerinde รงฤฑฤŸฤฑr aรงan bir gรถrev alarak tฤฑbbฤฑn ayrฤฑ bir bilimsel sรถylem olarak kurulmasฤฑna yardฤฑmcฤฑ olmuลŸtur.

ร‡EVฤฐRฤฐ, Bilimsel Makale

COVID-19 DฤฑลŸฤฑ ร–lรผmlerdeki ArtฤฑลŸ

Bu รงalฤฑลŸmada, Hastalฤฑk Kontrol ve ร–nleme Merkezleriโ€™ndeki (CDC) toplam รถlรผm sayฤฑlarฤฑndan COVID-19 kaynaklฤฑ รถlรผm sayฤฑlarฤฑ รงฤฑkartฤฑldฤฑฤŸฤฑnda, bazฤฑ demografilerde, 2020 yฤฑlฤฑndaki รถlรผm oranlarฤฑnฤฑn 2019 yฤฑlฤฑnฤฑn aynฤฑ dรถnemindeki รถlรผm oranlarฤฑnฤฑ geride bฤฑraktฤฑฤŸฤฑ gรถrรผlmรผลŸtรผr. Bu zaman aralฤฑฤŸฤฑ ise Amerika BirleลŸik Devletleriโ€™nde COVID-19 salgฤฑnฤฑyla karลŸฤฑlaลŸฤฑlan ilk รผรง ayฤฑ temsil etmektedir.